Marmara Üniversitesi Açık Arşiv Sistemi

ABC taşıyıcı proteinleri: Sirkadiyan ritimler ve cinsiyete bağlı farklılıklar

Basit öğe kaydını göster

dc.contributor.author Kara, Zeliha Pala
dc.contributor.author Öztürk, Narin
dc.contributor.author Öztürk, Dilek
dc.contributor.author Okyar, Alper
dc.date.accessioned 2014-08-18T13:33:44Z
dc.date.available 2014-08-18T13:33:44Z
dc.date.issued 2013
dc.identifier.uri http://hdl.handle.net/11424/2627
dc.description.abstract ABC (ATP-binding cassette) taşıyıcı ailesi çeşitli ilaçların, ksenobiyotiklerin ve endojen bileşiklerin, membranlardan taşınmasını sağlayan proteinlerden oluşmaktadır. ABC proteinleri substratlarını membranlardan pompalayan, ATP’ye bağımlı olarak çalışan primer aktif taşıyıcılardır. Bunların bağırsak segmentleri, karaciğer, böbrek gibi ilaç emilimi, metabolizması ve atılımından sorumlu organların yanı sıra, beyin ve kalp gibi diğer önemli dokulardaki varlığı da bilinmektedir. ABC taşıyıcı ailesinin önemli üyeleri olan P-glikoprotein (P-gp), çoklu ilaç rezistans bağlantılı proteinler (MRP’ler) ve meme kanseri rezistans proteini (BCRP), ilaçların bağırsaklardan atılımında rol oynamakta; karaciğer ve böbreklerde ise ilaçların sırasıyla safra ve idrar ile atılımlarını kolaylaştırmaktadır. Bu nedenle, ABC taşıyıcılarının ilaç ve ilaç metabolitlerinin farmakokinetiğinde ve detoksifikasyonunda önemli görev üstlendiği bilinmektedir. ABC proteinleri, sağlıklı dokuların yanı sıra birçok tümör dokusunda eksprese olmaktadır. Bu taşıyıcılar, antineoplastik ilaçları tümör hücrelerinden dışarı atarak, ilacın tümör dokusunda toplanmasını engellemekte ve böylece uygulanan kemoterapinin başarısız olmasına yol açmaktadır. Çoklu ilaç direnci (MDR; multidrug resistance) olarak bilinen bu durum kanser tedavisinde önemli bir sorun olarak önemini korumaktadır. Sağlıklı dokularda ABC taşıyıcılarının ekspresyonları sirkadiyan ritim göstermekte ve günün zamanına göre etkinlikleri artmakta veya azalmaktadır. Bu durum ABC taşıyıcıları ile taşınan ilaçların etkinlikleri ve toksisitelerinde uygulama zamanına bağlı olarak farklılıklara neden olmakta ve özellikle ABC taşıyıcıları için substrat olan antineoplastik ilaçlar için önem arz etmektedir. Ek olarak, ilaç etkinliğinin ve ilaca bağlı cevabın değişkenlik göstermesinde önemli bir faktör olarak görülen cinsiyete bağlı değişiklikler, sadece ilaç metabolizmasından sorumlu enzimler için değil, taşıyıcı proteinler için de gösterilmiştir. Taşıyıcıların fonksiyonel aktivitelerinde gün içi ve cinsiyete bağlı değişikliklerin oluşması ilacın farmakolojik etkilerini ve toksisitesini değiştirebilen önemli parametreler olarak görülmektedir. en_US
dc.language.iso tur en_US
dc.publisher Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi en_US
dc.subject ABC taşıyıcı proteinleri, P-gp, BCRP, MRP2, sirkadiyan ritim, cinsiyete bağlı farklılıklar, ilaç rezistansı, MDR en_US
dc.title ABC taşıyıcı proteinleri: Sirkadiyan ritimler ve cinsiyete bağlı farklılıklar en_US
dc.type Article en_US
dc.contributor.authorID
dc.contributor.authorID


Bu öğenin dosyaları

Bu öğe aşağıdaki koleksiyon(lar)da görünmektedir.

Basit öğe kaydını göster

Açık Arşiv'de Ara


Göz at

Hesabım