The evolution of classical geopolitics and the gulf

Küçük Resim Yok
Tarih
2004
Yazarlar
Kan, M. Emre
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Volume Title
Yayıncı
Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
Özet
GENEL BİLGİLERİsim ve Soyadı: Mustafa Emre KanAnabilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkilerProgramı: Uluslararası İlişkiler (İng.)Tez Danışmanı: Yard. Doç. Dr. Ayşegül SeverTez Türü ve Tarihi: Yüksek Lisans – Ekim 2004Anahtar Kelimeler: Jeopolitik, Basra Körfezi, Amerikan Dış PolitikasıÖZETKLASİK JEOPOLİTİĞİN EVRİMİ VE BASRA KÖRFEZİ19. YY'da doğan Jeopolitik bilimi devlet davranışlarını coğrafi etkenlere göre açıklama amacı gütmüş ve bir bakıma uygulamalı siyasi coğrafya halini almıştır. O dönemde popüler olan Sosyal Darwinizmin etkisiyle Jeopolitik, sömürgecilik akımlarının ve 20. YY'ın ilk yarısında yaşanan Alman yayılmacılığının teorik çerçevesini oluşturmuş, bunu takiben yaşanan iki dünya savaşı sonrasında popülaritesini kaybetmiştir. 2. Dünya Savaşı sonrasında ortaya çıkan iki kutuplu dünya düzeninde jeopolitik kaygılar Sovyet tehdidini bertaraf edebilmek için Amerikan dış politikasının uyguladığı kuşatma stratejisini yönlendirmekte etkili olmuştur. Mevcut dünya petrol üretiminin yaklaşık %30'unu ve petrol rezervlerinin %66'sını içinde barındıran Basra Körfezi bölgesi de bu jeopolitik kaygıların ve kuşatma siyasetinin odağında bulunmuştur. Yaşanan petrol krizleri ve endüstrileşmiş batı dünyasının bölge petrolüne bağımlı olması dolayısıyla, bölgenin jeoekonomik değeri Basra Körfezini süpergüç çatışmasının içine çekmiş ve Amerika bölgenin dış güçlerden korunmasını bölgede temel siyaseti haline getirmiştir. Bu çalışma ile jeopolitiğin Basra Körfezine yönelik Amerikan dış politikası üzerindeki etkileri birbirini takip eden başkanlık doktrinleri çerçevesinde incelenmiştir. Bu bağlamda 90'lı yıllarda uygulanan "Çifte Kuşatma" politikası önemlidir. Belirtilen meselelerin ışığında bu tezde Amerika'nın Soğuk Savaş döneminde ve sonrasındaki Basra Körfezi politikaları şu anda bölgede karşılaştığı problemlere bakılmaksızın detaylı bir şekilde incelenmiştir.GENERAL KNOWLEDGEName and Surname: Mustafa Emre KanField: Political Science and International RelationsProgramme: International Relations (Lectured in English)Supervisor: Asistant Professor. Dr. Ayşegül SeverDegree Awarded and Date: Master – October 2004Keywords: Geopolitics, Persian Gulf, U.S. Foreign PolicyABSTRACTTHE EVOLUTION OF CLASSICAL GEOPOLITICS AND THE GULF The science of Geopolitics, which was born in the 19th century, aimed to explain state behavior in terms of geographical factors and also corresponded to application of political geography. Given that Social Darwinism was fashionable in that period, Geopolitics had formed the theoretical framework of colonialism and German expansionism in the 20th century and lost its popularity after succeeding two world wars. Geopolitical concerns had been effective in directing the "Containment" strategy of U.S. foreign policy during the bipolar world system that emerged after the 2nd World War. The Persian Gulf region, which currently has the 30% of world oil production and 66% of world's proven oil reserves, also used to be in the focus of those geopolitical concerns and the strategy of containment. Due to the dependence of the industrialized Western world to the Persian Gulf oil and the oil crises occurred during the Cold War years as well, the region's geoeconomical value pulled the Persian Gulf into the superpower rivalry and the U.S. made the protection of the Gulf from the outside forces the core of its policy. With this study the effects of geopolitics over the U.S. foreign policy concerning the Persian Gulf are examined by special reference to the successive presidential doctrines. The policy of "Dual Containment" is of special importance within this context. In view of all these aforementioned issues the thesis mainly undertakes to elaborate U.S. Persian Gulf policy during the Cold War and its aftermath regardless of the present difficulties the U.S. faces in the Gulf region.
Açıklama
Anahtar kelimeler
Jeopolitik
Alıntı
Koleksiyonlar